آبی آسمانی

روز شنبه کشور ما یکی از بزرگان شعر و موسیقی خود را از دست داد. بیژن ترقی شاعر و ترانه سرای مشهور ایرانی در این روز برای همیشه بدرود حیات گفت و پیکرش صبح امروز از مقابل تالار وحدت تشییع شد.
خود من یکی از طرفداران پر وپا قرص موسیقی کلاسیک ایران هستم. وقتی بخواهم به موسیقی ایرانی گوش دهم معمولا مرضیه ،دلکش، پوران، بنان، گلپا و… را انتخاب می کنم. این موسیقی های پاپ جدید به من نمی چسبد. از نظر من شاید این موسیقی های پاپ به درد رقصیدن در پارتی و عروسی بخورد ولی به درد این که مثلا با دستگاه پخش موسیقی تان بخواهید در راه محل کار،دانشگاه و خانه یا هنگام درس و کار به آن گوش دهید نمی خورند.
ترانه هایی مانند برگ خزان، در میان گل ها، می زده، آواز دل(با صدای مرضیه)، آتش کاروان،کلبه ی من (با صدای زنده یاد دلکش)،گل اومد بهار اومد (با صدای زنده یاد پوران) از کارهای شاخص استاد بیژن ترقی هستند. ایشان با آهنگ سازان بنامی مانند زنده یاد پرویز یاحقی، مجید وفادار، مهندس همایون خرم، حبیب اله بدیعی، روح اله خالقی همکاری داشتند.
نسل طلایی شعر و موسیقی ایران که پس از انقلاب اسلامی یا مجبور به جلای وطن شد و یا این که گوشه ی عزلت اختیار کرد حالا پس از 30 سال در حال محو شدن است (گرچه ترانه هایی که این نسل از موسیقی ایران خلق کردند هرگز از یادها محو نخواهد شد). از این نسل طلایی فکر کنم تنها معینی کرمانشاهی(شاعر و ترانه سرا) ، همایون خرم و انوشیروان روحانی (آهنگ ساز) باقی مانده باشند. همین جا برای این عزیزان آرزوی سلامتی می کنم. چون شخصا از شعرهای زنده یاد ترقی بسیار لذت برده و می برم این تکلیف را برای خودم قائل بودم که چند سطری در رسای این شاعر و ترانه سرای عزیز کشورم بنویسم. شما هم به هر زبانی که بلدید درودی نثار روح آن زنده یاد کنید.

مطلب دیگری که مدتی است می خواهم به آن بپردازم و به دلیل انتشار گفتگوی من با حمید پرنیان عزیز به تاخیر اقتاده بود موضوع تعطیلی فله ای وبلاگ ها در ابتدای سال جدید است. تعطیلی وبلاگ ها البته چیز جدیدی نیست و حداقل در طول 4 سالی که من با وبلاگستان آشنا هستم ده ها وبلاگ آمده اند و پس از مدتی هم تعطیل شده اند ولی هیچ گاه سابقه نداشته که این همه وبلاگ در یک بازه زمانی کوتاه به یکباره تعطیل شوند. گویا این تعطیلی ها تحت تاثیر عملیات سپاه پاسداران در عرصه ی اینترنت به نام گرداب و یک نمایش تلویزیونی به نام شوک انجام گرفته است.
وقتی حکومت از طریق اعمال شیوه هایی مانند مسدود سازی سایت ها و وبلاگ ها نتوانسته است محتوای اینترنت را کنترل و از جریان آزاد اطلاعات جلوگیری کند این بار برای رسیدن به منظور خود از شیوه ی حاکم کردن فضای رعب و وحشت بر دنیای مجازی بهره جسته است.
من هیچ وقت نمی خواهم درباره ی این کار دوستان قضاوت کنم ولی از نظر من این دنیای مجازی آخرین سنگر ما و تنها جایی است که می توانیم آسوده در آن نفس بکشیم و اگر این را هم از دست بدهیم دیگر چیزی برایمان باقی نمی ماند. این وبلاگ ها متاسفانه به تنها تریبون ما در سطح جامعه تبدیل شده اند و برای ایجاد تغییر در سطح آگاهی و افکار جامعه به آن ها امید بسته ایم.
چیزی که من را بیش از پیش متاثر می کند تعطیلی وبسایت های مرجع مانند وبلاگ خبری گیهان و وبلاگ فرهنگسار و همچنین وبلاگ هایی با سابقه ی چندین ساله مانند میرزا کسری بختیاری است.
بیشتر وبلاگ هایی که تعطیل شدند از سرویس های وطنی مانند بلاگفا استفاده می کردند. به قول امیر پور شریعتی عزیز نمی دانم که این سرویس های وطنی چه جادویی دارند که با وجود امکاناتی که خودشان و حریم خصوصی که کاربرانشان ندارند باز هم افراد جذب آن ها می شوند. باور کنید که سرویسی مانند وردپرس که من از آن استفاده می کنم هم قالب های بسیار جالب و زیبایی دارد و هم کار با آن بی نهایت ساده است و هم این که فضای بسیار زیادی را (اگر اشتباه نکنم 3GB) در اختیار کاربران قرار می دهد و هم این که اکثریت قریب به اتفاق قالب هایش سازگاری بسیار خوبی با فونت فارسی دارند. اگر تا به حال از سرویس های وطنی استفاده می کردید پیشنهاد می کنم که لحظه ای درنگ نکنید و برای بالا بردن کیفیت کار خود و ضریب امنیتی تان به وردپرس بیایید. اگر می خواهید جانب احتیاط را بیش از این رعایت کنید توصیه می کنم از پــ روکــ سی های php (کاملا مجانی) و یا از وی پی ان (با پرداخت دو تا سه هزار تومان در ماه) استفاده کنید تا هم خود را از شر این فــ یــلــ ترینگ اعصاب خردکن رها کنید و هم این که در فضای وب کاملا ناشناس باقی بمانید. در پایان برای همه ی عزیزان وبلاگ نویس آرزوی موفقیت می کنم.

پ.ن: عنوانی که برای تیتر انتخاب شده است نام ترانه ای است با شعر زنده یاد تورج نگهبان و آهنگ همایون خرم که با صدای جاودانی مرضیه اجرا شده است.

مقدمه

چند ماه پیش یک نفر در وبلاگ پسر سوالاتی را راجع به همجنسگرایی پرسید که برای جواب دادن به آن هایی که خودمان هم بعضا جوابش را نمی دانستیم از حمید پرنیان عزیز کمک گرفتیم. این سوالات و جواب هایی که ایشان به سوالات دادند باعث به وجود آمدن یک سری پرسش و پاسخ بین من و حمید عزیز شد که به نظرم بسیار جالب و خواندنی می آید. ایشان در نهایت محبت به من اجازه دادند که این گفتگو ها را این جا منتشر کنم. من هم سعی کردم که با کمی ویرایش و البته رعایت امانت این کار را انجام دهم.

این سوالاتی که آن نفر در وبلاگ پسر پرسید  باعث به وجود آمدن جرقه ای در ذهن من شد و فهمیدم سوالات بسیاری در ذهن دارم که جوابی برای آن ها ندارم. در کشور ما همه جا جای خالی یک کار فکری قوی از جمله در زمینه ی جـنـسـیت و گرایش های جـنـسـی کاملا احساس می شود. امیدوارم انتشار این گفتگو خصوصا جواب های بسیار زیبای حمید عزیز بتواند در بالا بردن اطلاعات عمومی ما در این عرصه کمک بکند. در این راستا شاید به بعضی سوال های شما پاسخ دهد و شاید هم انبوهی از سوال های جدید در ذهنتان انبار کند!

پرسش و پاسخ:

بهراد ( از قول سوال کننده) :
گفته بودید که تعریف های مرسوم از انسان و جــنـسـیت های زن و مرد اعتقاد ندارید و باید این تعریف ها عوض بشود و این که این تعریف ها تنها کلیشه هایی هستند که باعث محدودیت ذهن ما شده اند. می شود تعریفتان را  از انسان و زن و مرد و نقششان بیان کنید؟

حمید پرنیان:
وقتی ما از کلیشه های جـنـسـیتی مرد و زن حرف می زنیم منظورمان کارکردها و تعریف هایی از مرد و زن است که آن ها را در دو قطب کاملا مجزا از هم قرار می دهد و خط قرمز کلفتی بینشان می کشد. برای مثال وقتی ما می گوییم مرد کسی است که قوه ی تفکر دارد و زن کسی است که احساسات غلیظی دارد، یا این که مرد کسی است که همیشه در سـ کـ ـس فاعل هست و زن کسی است که همیشه در سـ ـکــ ـس مفعول، کلیشه ها از مردانگی و زنانگی الگوهایی غالب درست می کنند و افراد جامعه را وادار می کنند طبق این الگوها عمل کنند و اگر کمی از این الگوها فاصله بگیرند و مثلا زنی وارد تعریف مردانه بشود و یا بر عکس، مردم همان جامعه او را مجازات می کنند:
مردی که گریه می کند را بچه ننه می نامند و مردی که بیش از هر مرد دیگری با زن اش مهربان است و دلجویی می کند را  زن ذلیلش می خوانند. کلیشه ها نه تنها روی افکار و احساسات ما عمل می کنند و آن ها را به زور شکل می دهند بلکه روی تن ما هم تاثیر می گذارند: کلیشه های جـنـسـی می گویند اگر یک زن می خواهد جذاب دیده بشود باید موهایش رو مش کند، کــ ون اش را گنده کند، لباس های تنگ بپوشد و مانند آن و همین طور در مورد مرد: کلیشه ، مرد را وادار می کند تا رفتار خشن از خودش نشان بدهد و تنش را مطابق آن خشونت شکل دهد. مانند: زنجیر چرخاندن و سیبیل گذاشتن و ریش گذاشتن و نوع راه رفتن.

حالا بیایید دنیایی رو تصور کنیم که از این الگوهای قالبی برای مرد و زن خبری نیست: هر مردی می تواند هر جور که دوست دارد عمل کند و حتی وارد حیطه ی رفتارهای زنانه بشود و بر عکس. تصور کنید که ما میل جـنـسـی مان را از این کلیشه ها دور  کنیم و اجازه دهیم هر جور که خود ما لذت می بریم عمل کنیم. آن وقت اگر ما دست به تجربه بزنیم حتما برایمان ثابت می شود که این کلیشه ها چه فشار و اجبار وحشتناکی روی فکر و تن ما وارد می کرده اند.

اما تعریف مرد و زن و همین طور انسان در دنیایی که کلیشه ها وجود ندارند: وقتی که تعریف جـنـسـی از انسان کسی است که هم نوع خودش را تولید می کند و وقتی زن کسی است که مادر است و بچه تولید می کند و مرد کسی است که یک زن را حامله می کند آن وقت خیلی از مردها و زن ها شاید نتوانند آن کارکرد لازم را داشته باشند و بنابراین از نظر جنسی انسان قلمداد نمی شوند:
زنی که فلج است، مردی که عقیم است، هـمـجـنـسـگـرایی که مفعول است، زن ها و مرد های کهن سال، دیوانه ها، برخی از معلولین، زنی که زایمان موجب از بین رفتن خودش و بچه  می شود و … . این نمونه ها به ما اجازه می دهند کمی در مورد خشونتی که آن تعریف های کلیشه ای دارند فکر کنیم و راهی پیدا کنیم تا زندگی جـنـسـی و اجتماعی مان بهتر و زیباتر شود. هـمــجـنــسگرایی، می تواند یک نگاه اجتماعی به قضیه ی مرد و زن باشد: چرا که هـمـجـنـسـگـراها با این که مرد و زن هستند ولی مرد و زن کلیشه ای نیستند و این بهترین راه برای خراب کردن آن نگاه قالبی و سنتی به مرد و زن است. در جامعه ای که هـمـجـنـسـگرایی آزاد باشد مردهایی که در پیوستار مردانگی نزدیک به زنان هستند شرم نمی کنند و رفتار خودشان رو مخفی نمی کنند و زن ها هم جـنـس دوم تلقی نمی شوند و زنانگی محترم شمرده می شود و اگر زنی خواست پا در حیطه ی رفتارهای مردانه بگذارد مشکلی برایش پیش نخواهد آمد. … کلیشه ها، الگوهای قالبی ای هستند که انسان ها را از تفکر دور می کنند و به ایشان اجازه نمی دهند تا در این باره فکر کنند که آیا این رفتار از نظر شخصی درست هست یا نه. کلیشه ها فشار عجیبی روی روان و تن انسان ها وارد می کنند که موجب صرف انرژی زیادی از طرف آن هاست تا خودشان را با آن هماهنگ کنند. اگر کلیشه ها از بین بروند، تنوع و زیبایی های خلاقانه ای را می توانیم ببینیم و در نتیجه تمایلات جـنــسـی ما هم می تواند گسترش پیدا کند و ابژه های متنوع بیشتری را پیش رو ببیند.

در این تعطیلات دو هفته ای نوروز امسال وبلاگ من هم مانند تمامی مطبوعات کشور کاملا تعطیل بود. در این دو هفته ای که نبودم اتفاقات جالب زیادی اتفاق افتاد. از جمله این که  امسال توسط رهبر معظم انقلاب که اطاعت از ایشان فرض است (معلوم نیست فرض واجب یا فرض محال! ) سال اصلاح الگوی مصرف نام گذاری شد. البته معظم له برای این که خدای نکرده خللی در کار دولت و تریبون های رسمی کشور مانند نماز جمعه پیش نیاید مصرف شکر را استثنا کردند و خطاب به مسئولان دولت و کارگزاران نظام فرمودند:”هر چه خواستید شکر بخورید.”

مطلب دیگر هم باخت تیم ملی از عربستان سعودی در ورزشگاه برای اولین در طول تاریخ ورزش فوتبال کشور بود. با این باخت و متعاقب آن پیروزی عربستان در بازی با امارات متحده ی عربی تمام امید های تیم ملی برای صعود به جام جهانی تبدیل به پشم شد. علی دایی هم در پی این شکست اخراج شد ولی حکایت همچنان باقی است و هیچ چیز برای ما تغییر نکرد. به نظرم فدراسیون فوتبال باید با معرفی مایلی کهن به عنوان مربی جدید تیم ملی گل کاری های چند سال اخیرش را تکمیل کند تا خدای نکرده کسی فکر نکند که مسئولان فدراسیون به اندازه ی یک ارزن از شعور و فکر برخوردار هستند.

امروز بعد از سه هفته به دانشگاه رفتم. جای شما خالی فردا و پس فردا امتحان داریم و من محض رضای خدا لای کتاب را که باز نکرده، هیچ حتی به جلد کتاب و جزوه هم نگاه نکرده ام. نوشتن این مطلب را که تمام کردم باید با انجام یک عملیات شهادت طلبانه پس از سه هفته استراحت مطلق جزوه ها و کتاب ها را از کیف و کمد و دیگر سوراخ سنبه ها بیرون بیاورم و تا پاسی از شب یکی توی سر خودم بزنم و یکی توی سر کتاب. همیشه داستان همین بوده است. مهم نیست که چقدر برای یک امتحان یا تکلیف وقت دارم چون حتما شب قبل از امتحان باید درس بخوانم. ترم های قبل را که به همین شیوه سر کرده ام  این چند صباح باقی مانده هم به همین روش سپری خواهد شد.

در این مدت که من نبودم ماشااله وبلاگ پسر به شدت به روز بود که مایه ی خوشوقتی بسیار است. نمی دانم اشکال از مودم است یا خط تلفن یا جای دیگر ولی سرعت اینترنت من به کمتر از نصف سرعت نامی خودش رسیده است. از خیر دانلود کردن آهنگ و کتاب و دیدن ویدیو های مختلف به صورت آن لاین گذشتم، به خدا به باز کردن چند تا صفحه ی معمولی قانعم! اینترنت پر سرعت هم که با تلاش شبانه روزی مسئولان مربوطه وجود خارجی ندارد. وضعیت اینترنت دایل آپ هم که این جوری است. دیگر واقعا اوضاع اعصاب خرد کن شده است. وضعیت سرعت اینترنت هیچ گاه در این چندین سالی که من از آن استفاده می کنم به این بدی نبوده است. بهتر است من هم امسال مانند باقی مردم شهید پرور ایران نصایح رهبر معظم انقلاب را نصب العین قرار دهم و مصرف اینترنت خودم را از بیخ اصلاح کنم. با وجود این وضعیت دیگر فکر نکنم حوصله و وقت من به وبگردی که یکی از بهترین سرگرمی های من است قد بدهد. تا در آینده چه پیش آید…